Definicja

Skala pomiarowa

Inne nazwy: poziom pomiaru, typ zmiennej, skala Stevensa. Kategoria: podstawy pomiaru.

Skala pomiarowa mówi, co wolno zrobić z liczbami zapisanymi w arkuszu. Wyróżnia się cztery poziomy: nominalny, porządkowy, przedziałowy i ilorazowy. Poziom, na którym zmierzono zmienną zależną, jest jednym z elementów doboru testu i sposobu opisu wyników; liczą się też pytanie badawcze, projekt badania i założenia modelu.

Jak je rozróżnić. Skala nominalna to same nazwy kategorii, na przykład kierunek studiów; liczby są tu tylko etykietami. Skala porządkowa ustawia kategorie w kolejność, ale odstępy między nimi nie są równe, na przykład pojedyncza pozycja skali Likerta. Skala przedziałowa ma równe odstępy bez naturalnego zera, skala ilorazowa ma równe odstępy i zero absolutne, na przykład masa ciała albo czas. Kategorie nominalne opisujemy liczebnościami i odsetkami; mediana wymaga uporządkowania i nie ma sensu dla samych nazw kategorii. Dla danych porządkowych można podać rozkład odpowiedzi i medianę.

Częsty błąd. Liczenie średniej z pojedynczej pozycji kwestionariusza. Odpowiedzi „raczej się zgadzam” i „zdecydowanie się zgadzam” nie dzieli taki sam dystans jak dwóch sąsiednich odpowiedzi niżej, więc średnia z takich wartości jest trudna do obrony. Suma wielu pozycji tworzących jedną skalę bywa traktowana jako zmienna ilościowa i to jest ustalona praktyka, ale wymaga uzasadnienia modelem pomiaru i instrukcją narzędzia. Rzetelność sama nie dowodzi równych odstępów między wynikami.

Przykład syntetyczny. W pracy z psychologii, próba 104 osób, ten sam kwestionariusz dał dwie różne zmienne. Wynik sumaryczny skali, zakres od 20 do 80 punktów, opisano jako zmienną ilościową: M = 47,2; SD = 9,3. Pojedyncza pozycja o pięciu odpowiedziach została opisana jako zmienna porządkowa: Mdn = 3,00, kwartyle 2 i 3, a rozkład odpowiedzi wyniósł kolejno 6,7%, 31,7%, 36,5%, 18,3% i 6,7%.

Jak to zapisać w pracy. Wynik sumaryczny skali opisano średnią i odchyleniem standardowym (M = 47,2; SD = 9,3), a pojedynczą pozycję medianą i rozkładem procentowym. Procenty podajemy z jednym miejscem po przecinku, symbole M, SD i Mdn kursywą.

Dane przykładu są syntetyczne; obliczenia odtwarza skrypt docs/dane/przyklady-slownik.py.

Powiązane hasła: Zmienna zależna i niezależna, Korelacja Spearmana, Test U Manna-Whitneya, Rzetelność

Jeśli nie wiesz, jak zakwalifikować swoje zmienne przed analizą, Wyceń projekt.